سوراخ شدن سپتوم بینی یکی از مشکلاتی است که ممکن است فرد در اثر جراحی بینی، ضربه به صورت و بینی، عفونت درمان نشده یا سایر موارد به آن مبتلا شود. سپتوم، دیواره ای از جنس غضروف و استخوان بوده که طرفین بینی و دو حفره آن را از یکدیگر جدا می نماید. وظیفه سپتوم هدایت جریان هوای دم و بازدم در مسیری درست، مرطوب نگه داشتن مخاط بینی و حفظ ساختار آن است. اگر بر اثر عوامل مختلف بخشی از سپتوم آسیب ببیند و یا سوراخی در آن ایجاد شود، فرد با علائمی نظیر خشکی بینی، خونریزی های مکرر، ایجاد صدای سوت هنگام نفس کشیدن مواجه خواهد شد. تشخیص به موقع و انتخاب روش درمان مناسب میتواند مانع بزرگ شدن سوراخ شده و از بروز عوارض بیشتر پیشگیری کند. آشنایی با عوامل ایجاد کننده، علائم و راهکارهای درمان به شما کمک میکند در صورت مشاهده هر گونه نشانه مشکوک، جهت بررسی و درمان به متخصص مراجعه نمایید.
Nasal septum perforation
سوراخ شدن سپتوم بینی
به ایجاد حفره در دیواره بینی در وسط بینی ، سوراخ سپتوم گفته می شود. این دیواره از غضروف و استخوان تشکیل شده است و توسط مخاط بینی پوشیده میشود. بر اثر حادثه یا عمل بینی یا عوامل دیگر احتمال ایجاد سوراخ در آن وجود دارد. اندازه سوراخ متغییر بوده و می توان ابعاد آنرا از یک میلیمتر تا بیشتر تخمین زد. هر چه ابعاد آن بزرگ تر باشد شدت علائم بیشتر می شود و ممکن است کیفیت زندگی و سلامت فرد تحت تاثیر آن قرار بگیرد. در برخی مواقع سوراخ شدن تیغه سپتوم بر اثر عمل بینی رخ می دهد. اگر خونرسانی به سپتوم کاهش یابد یا عفونت و آسیب در طول دوره نقاهت بعد از عمل رخ دهد، ابتلا به این عارضه محتمل تر میشود. در صورت انجام جراحی بینی توسط جراح متبحر و رعایت کلیه مراقبت های پس از عمل، شیوع آن بندرت است
علت سوراخ شدن سپتوم بینی
تشخیص علتی که فرد دچار سوراخ سپتوم شده است میتواند در درمان موثر واقع شود به همین دلیل بهتر است در ابتدا به علل آن آشنایی داشته باشید:
- ضربه به بینی
شکستگی شدید و وارد شدن ضربه به بینی موجب آسیب به سپتوم بینی می شود
- عفونت
ابتلا و عدم درمان به موقع عفونت های حاد باکتریایی یا قارچی نیز می توانند به سپتوم آسیب برسانند
- جراحی بینی
یکی از شناخته شده ترین عوامل آسیب سپتوم؛ عمل بینی است
- مصرف دخانیات
مصرف مواد مخدر استنشاقی باعث کاهش خونرسانی به تیغه شده و آسیب آن را به دنبال دارد
- اسپری بینی
مصرف بی رویه و خودسرانه و بدون تجویز پزشک اسپری های تنفسی از دیگر علل سوراخ شدن سپتوم بینی است
علائم و نشانه های خطرناک سوراخ سپتوم بینی
علائم این مشکل بسته به اندازه سوراخ متفاوت بوده اما معمولاً شامل موارد زیر میشود:
- خشکی و سوزش داخل بینی
- خونریزیهای مکرر
- تشکیل دلمه داخل بینی
- صدای سوت هنگام تنفس
- احساس گرفتگی بینی
- بوی بد داخل بینی
- در موارد شدید، تغییر شکل ظاهری بینی و فرورفتگی پل بینی
درمان سوراخ سپتوم بینی
پس از تشخیص پزشک و ارزیابی اندازه سوراخ سپتوم می توان برای درمان تصمیم گیری نمود چرا که علت ایجاد کننده و اندازه آن در درمان دخیل هستند. چنانچه سوراخ کوچک باشد و بیمار علائم حادی نداشته باشد، درمان های ملاحظه کارانه ای نظیر شستشوی بینی ، پمادها یا ژل های مخصوص، نیاز فرد را برطرف میکنند چرا که میتوانند از خشکی یا گرفتگی بینی جلوگیری کنند. اما گاهی به دلیل بزرگ بودن سوراخ، علائم در فرد شدت گرفته و کیفیت تنفس وی را کاهش می دهند. در این افراد نیاز به پروتز یا عمل ضروری می شود. با پیوند بافت ، سوراخ ها ترمیم شده و علائم از بین می روند. موفقیت این روش به ابعاد سوراخ، تسلط جراح و وضعیت کلی بینی بستگی دارد
آیا سوراخ شدن سپتوم بینی خطرناک است؟
سوراخ در ناحیه سپتوم بینی یا دیواره میانی بینی، می تواند درجاتی از مشکلات خفیف یا شدید را برای فرد به دنبال داشته باشد. اما این وضعیت همیشه به عنوان وضعیتی خطرناک تعریف نمی شود. آسیب به بافت های نرم در اثر ضربه یا مصرف برخی داروها می تواند سوراخی بسیار کوچک در سپتوم ایجاد نماید به همین دلیل با درمان های ساده قابل کنترل است. تنها در موراد نادر ، این عارضه می تواند منجر به تغییر شکل بینی یا مشکل تنفسی شدید یا سایر علائم مشکل ساز شود. این موارد نیاز به درمان های پیشرفته بسته به شرایط فرد و صلاحدید پزشک دارد
پیشگیری از سوراخ شدن سپتوم بینی
اگرچه همه موارد این عارضه قابل پیشگیری توسط خود شخص نیستند، اما رعایت برخی نکات میتواند احتمال بروز این عارضه را کاهش دهد. انتخاب جراح باتجربه برای عمل بینی، رعایت دقیق مراقبتهای بعد از جراحی، خودداری از دستکاری، درمان سریع عفونتها و استفاده از اسپریهای بینی فقط مطابق با تجویز پزشک از مهمترین اقدامات پیشگیرانه در ایجاد این حفره هستند. همچنین افرادی که در محیطهای بسیار خشک زندگی میکنند، بهتر است با استفاده از سرمهای شستشو و مرطوبکنندههای بینی از سلامت بینی و مخاط آن محافظت کنند. پرهیز از مصرف دخانیات استنشاقی نیز نقش بسیار مهمی در جلوگیری از آسیب به سپتوم دارد
نکته پایانی
سوراخ شدن سپتوم بینی همیشه به معنای نیاز به جراحی یا اقدامات پیشرفته نیست و نباید با شنیدن آن نگران شوید. همانطور که گفته شد موارد خفیف آن با مراقبتهای ساده قابل کنترل هستند. با این حال، علائمی مانند خونریزی مکرر، خشکی شدید، صدای سوت هنگام تنفس یا ایجاد دلمه مداوم را نادیده نگیرید زیرا این موقعیت ها می توانند باعث بزرگتر شدن سوراخ و دشوارتر شدن درمان شود. مراجعه به موقع به پزشک متخصص گوش، حلق و بینی در مراحل اولیه نمود علائم و تشخیص راه درمان مناسب بهترین راه برای تشخیص علت، جلوگیری از پیشرفت به همراه دارد
کانال آپارات
